Eenzaamheid aanpakken? Start dichtbij!

Eenzaamheid aanpakken? Start dichtbij!

Op deze foto sta ik met Coosje! Coosje is onze overbuurvrouw die – toen ik vanuit Amsterdam in Uithoorn kwam wonen 13 jaar geleden – nog samen was met haar man, met wie ze werkelijk alles deed. Ze reisden de hele wereld rond, op het laatst met een caravan. Bij hem kon ze al haar verhalen kwijt, want praten, dat kan ze! 🙂 Coosje’s man overleed geheel plotseling tijdens een vakantie 8 jaar geleden aan een hartaanval. Zonder kinderen en met familie op verre afstand was ze dus opeens op zichzelf aangewezen. Vanaf die tijd hebben wij altijd naar haar omgekeken. Ik meer vanuit de zorg- en luisterkant en etentjes bij ons thuis, mijn hubbie op zijn beurt helpt haar met dingen in en om het huis (zoals bijvoorbeeld de uitleg van haar iPhone(!)) en hij maakt vaak lange wandelingen met haar. Een paar jaar geleden besloot ik om me ook als vrijwilliger te ontfermen over een kwetsbare oudere hier in ons verzorgingshuis in het dorp. Tijdens het kennismakingsgesprek met de begeleidster vrijwilligers daar, probeerden ze me te koppelen aan twee etages, waar in totaal ca. 20 ouderen wonen. Ik dacht eerst dat ze een grapje maakte (ik had toch echt duidelijk gezegd dat ik 2 uur per week beschikbaar was), maar ze waren zo blij met extra handjes/aandacht, dat ze het toch probeerden. Uiteindelijk gaf ik aan dat ik toch echt voor kwaliteit wilde gaan, en zo kwam tante Nel op mijn pad. Een lieve mevrouw van 91. Helaas is tante Nel deze zomer overleden – alhoewel voor haar beter, ze wilde al heel lang niet meer. Ondanks...
Ik kan haar eenzaamheid niet oplossen

Ik kan haar eenzaamheid niet oplossen

‘Hoi mam, hoe gaat het met je? Hoe was je dag?’ Ik bel m’n hoogbejaarde moeder. Hoe is je dag als je 88 jaar bent, je bovenkamer wakker is maar het lichamelijk niet mee zit. Dan wordt je wereld steeds kleiner. In ons telefoongesprek passeren de dagelijkse dingen. Ze is gebeld door een vriendin, heeft de buurvrouw gesproken en de wijkverpleging is net geweest. Maar op anderen dagen spreekt of ziet ze niemand. En ze is ook weer gevallen in de tuin, bij het verpotten van een paar plantjes. ‘Kan dat ook al niet meer?’ vraagt ze zichzelf af. Ze heeft daar zo’n lol in en je moet jezelf toch ergens mee bezighouden om de dag door te komen. We wonen dicht bij elkaar en zien elkaar regelmatig. Hoe fijn ze dat ook vindt, het is geen remedie voor haar eenzaamheid. Mijn bezoek staat in schril contrast tot de leegte die het verlies van mijn vader heeft achtergelaten, het gemis aan goede gesprekken over muziek, kunst of het leven met vrienden omdat ze haar maar blijven ontvallen. Ook het deelnemen aan clubjes of het bezoeken van musea of concerten is door beperkte mobiliteit niet meer mogelijk. Ik kan haar eenzaamheid niet oplossen. En dat doet mij verdriet. Gelukkig is mijn moeder een sterke vrouw met een drive om door te gaan. Ze staat redelijk positief in het leven. De bloemen in de tuin, de bloesem in de pruimenboom en straks de vruchten, de krant, de iPad (beste koop van de eeuw voor bejaarden!!) en haar Facebookcontacten geven haar dag kleur. Ik ben zo blij dat ze er nog is...
Eenzaamheid, een groot taboe…

Eenzaamheid, een groot taboe…

…en toch, 1 op de 3 Nederlanders (her)kent het! Dat eenzaamheid een groot taboe is weten wij inmiddels al sinds 2015, het jaar waarin wij – idealisten – dachten iets te kunnen doen om eenzaamheid aan te pakken. 1 miljoen eenzame ouderen… We richtten ons in het eerste jaar op ouderen, want in Nederland zijn er 1 miljoen ouderen die eenzaam zijn, dat is nogal wat! Bovendien heb ik altijd een zwak voor deze generatie gehad. Mijn relatie met mijn eigen oma en opa’s waren ook intens en ik zat in de bus vroeger ook altijd naast ouderen die graag een praatje met me maakten – ik trok dat blijkbaar aan en ik was begaan met de mooie gesprekken over vroeger. Ik wilde – net als vriendin/collega Mirjam zo graag iets maatschappelijks doen en met Stichting Achtzaam dachten we dat we, door het aanbieden van vrijwilligers (die we opleidden tot luister-maatjes), ouderen die eenzaam zijn of zich alleen voelen, konden helpen. We waren regelmatig op de radio en in de krant en spraken mensen aan op lokale markten. Op die markten heb ik genoeg mensen gesproken die in een 1-1 gesprek aangaven zich eenzaam of alleen te voelen. Helaas heb ik van deze mensen na zo’n gesprek nooit meer iets vernomen. Vanuit deze “maatschappelijke stage” van 2 jaar weten we dat eenzaamheid onder ouderen moeilijk aan te pakken is. Het is een generatie die vanuit gewoonte heeft geleerd om voor elkaar te zorgen. En daarom is het voor hen moeilijker te bevatten waarom hun eigen kinderen of omgeving dat niet kan. De acceptatie om dan “vrijwilligers” deze aandacht te...
Hij denkt even aan vroeger…

Hij denkt even aan vroeger…

Aan een jaar of zeventig geleden Hij weet nog dat hij als jochie De trap af rende naar beneden Zat er iets in zijn schoen Had de Sint er chocolade ingedaan? In die stomme oorlog Was dat steeds aan zijn neus voorbij gegaan Nu was hij een jaar of acht En die ellende was gedaan Hij had uit volle borst gezongen Het moest nu toch goed gaan En daar lag dan het pakje Hij weet het nog heel goed Een glimmende brandweerauto! Zijn wangetjes kregen dezelfde rode gloed Dertig jaar later stonden zijn eigen kindjes Te zingen bij de open haard Inclusief gedichten en een tekening En een wortel voor het paard Hij voelde spanning van zijn bloedjes En zag serieuze snoeten Zal de Sint met zijn Zwarte Piet Ons vannacht komen begroeten? Hij genoot van die tijd Samen met zijn lieve vrouw Die beloofde hij namelijk met liefde Jaren terug al eeuwige trouw Daarna kwamen er kleinkindjes En ook daar genoten ze samen van De open haard werd verruild voor de verwarming Maar daar hadden die kleintjes niks van Nog steeds in volle overtuiging Werd er gezongen bij hun kleine schoentje Steevast het bekende liedje Van Sinterklaas Kapoentje Nu is meneer bijna tachtig En zit te staren voor het raam De Sinterklaasintocht is dit keer Aan zijn neus voorbij gegaan Hij kan niet meer genieten Want hij is zo alleen Zijn vrouw, die is niet meer Die ging vorig jaar plotsklaps van hem heen En hij is zo verdrietig Ze zeggen dat het slijt Maar ‘t was samen altijd zo fijn Rond die gezellige Sinterklaastijd Dan zwaait de...
Door aandacht een mooiere wereld

Door aandacht een mooiere wereld

Door aandacht een mooiere wereld Het is best een pittige constatering; 1 op de 3 Nederlanders is eenzaam of kent langere perioden van eenzaamheid. Vaak zijn dit mensen boven de 65 jaar. Mensen met veel levenservaring, een rijke historie en al een groot deel van hun leven achter zich. Mensen die een volgende fase in hun leven ingaan. Mensen die moeten leren een ander dagritme aan te nemen. Mensen die geen dagelijkse contacten meer hebben op de werkvloer omdat ze van een welverdiend pensioen mogen genieten. Of ze nu willen of niet. Dit doet mij denken aan vroeger…….. Als meisje van 15, 16 jaar kwam ik vaak met ouderen in contact. Mijn moeder was fysiotherapeut en behandelde veel ouderen in verzorgingshuizen en bejaardencentra. Zodra ze thuiskwam was ik altijd erg nieuwsgierig naar haar verhalen, haar ervaringen en leuke nieuwtjes. Deze nieuwsgierigheid maakte dat ik regelmatig een bezoek bracht aan deze bejaardencentra waar zij haar praktijk had. Zo kregen de namen een gezicht en maakte ik ‘live’ kennis met veel van haar patiënten. Bonusoma’s en -opa’s Met een aantal van hen bouwde ik gaandeweg een warm contact op. Ik ging regelmatig langs, bracht door mijn verhalen de buitenwereld een stuk dichterbij hun belevingswereld en koesterde de verhalen die zij mij vertelden over vroeger. Ik genoot van deze contacten. Ik had opeens bonusoma’s en -opa’s. Gek genoeg kostte het mij geen moeite om tijd te maken voor deze mensen, het hoorde er gewoon bij. Natuurlijk realiseerde ik me toen niet wat mijn aanwezigheid voor veel van deze mensen betekende. Dat ben ik me later pas gaan beseffen. Deze warme contacten maakten...
Ben je al bij oma geweest?

Ben je al bij oma geweest?

“Ben je al bij oma geweest?”- “Fiets je even bij haar langs uit school?”- “Hoe lang is het geleden dat je bij oma was?” Zomaar wat vragen die mijn moeder regelmatig aan mij stelde in mijn tienerjaren. Dat vond ik maar gezeur, want ik had het natuurlijk druk met al mijn puberbezigheden. Toen opa nog leefde kwamen die vragen helemaal niet. Oma had immers opa. Maar toen die er op zijn negenenzeventigste tussenuit piepte was oma ‘alleen’. Ik was op dat moment dertien en mocht een tijdje logeren bij mijn grootmoeder, omdat ze dat gezellig vond. Dan lagen we samen in het grote bed. Ik op het plekkie van opa in de koude slaapkamer, er stond slechts een oud kacheltje, met de elektrische deken op tien. Als mijn ouders samen met vakantie gingen in de winter sliep ik ook steevast bij oma. Dan wel op mijn ‘eigen’ kamer. De enige extra slaapkamer in het knusse huisje in Aalsmeer. Die vakanties waren hooguit twee weken aaneengesloten per jaar, maar het lijkt in mijn herinnering veel langer. Voor mijn gevoel was het máánden! Door het jaar heen kwam ik ook regelmatig bij haar op visite. Dan deden we altijd een spelletje scrabble (ik weet nu waar mijn verslaving aan Wordfeud vandaan komt), dronken thee met een wolkje melk en knabbelde ik aan mijn ‘likkoekje’ van Verkade uit de grote trommel. Soms mocht ik stiekem een glaasje advocaat met een beetje slagroom. Oma deed dat dan in een piepklein bol glaasje met daarin een minilepeltje en dat smikkelde ik dan lekker op. De zelfgemaakt ‘Boerenjongens’ uit de kelder heb ik nooit mogen...
+100%-