Download onze PDF

Feiten en cijfers over eenzaamheid in Nederland

<<< Download onze PDF

Bijna 5 miljoen (40%) Nederlanders van 19 jaar en ouder geeft aan eenzaam te zijn

  • Ruim 8% hiervanis ernstig of zeer ernstig eenzaam.
  • Hiervan is bijna 1 miljoen ouder dan 65, de rest is jonger.

Het is belangrijk ons te realiseren dat eenzaamheid zich in iedere levensfase voor kan doen en dat in al die levensfasen zich omstandigheden kunnen voordoen die eenzaamheid, of de kans daarop, versterken. Gedacht kan worden aan ziekte of overlijden van een partner, een psychische aandoening, een lichamelijke beperking, een chronische ziekte of ouderdom, het verlenen van mantelzorg. Daarnaast kunnen onder meer ook scheiding, armoede, werkloosheid, schulden, huiselijk geweld en gepest worden het risico op gevoelens van eenzaamheid vergroten. Met name degenen die langdurig eenzaam zijn zullen daar niet snel over praten met anderen.

Op eenzaamheid rust een taboe. Bijna niemand durft toe te geven dat hij of zij zich eenzaam voelt.

 

Wat is eenzaamheid nou eigenlijk?

Eenzaamheid ontstaat wanneer de relaties die mensen met anderen hebben, niet aan hun verwachtingen voldoen (Bron: Dykstra, 2009 (#reference_19560)).

Het is dus een gevoel dat iemand ervaart, wanneer iemand zijn bestaande relaties afweegt tegen zijn eigen wensen of verwachtingen ten aanzien van die relaties. Dit verklaart ook het verschijnsel van sociaal geïsoleerde mensen die zich niet eenzaam voelen, of van mensen die een groot sociaal netwerk hebben en zich toch eenzaam voelen. Met andere woorden: de verwachtingen over en van relaties met anderen beïnvloeden eenzaamheid.

Er zijn twee soorten eenzaamheid: sociale en emotionele eenzaamheid. Sociale eenzaamheid kan worden omschreven als een tekort en gemis van een breder sociaal netwerk (kwantiteit – men kent niet veel mensen). Emotionele eenzaamheid betreft gevoelens verbonden aan het gemis van een intieme relatie (kwaliteit – men is met niemand écht verbonden).

Afnemende gezondheid door eenzaamheid

Eenzaamheid kan tot een depressie leiden. Ook zijn er aanwijzingen dat eenzaamheid de kans op het krijgen van hartaandoeningen vergroot. Daarnaast tonen diverse onderzoeken verbanden tussen eenzaamheid en suïcide. (Bron: Heinrich & Gullone, 2006 (#reference_19569)

Eenzaamheid leidt mogelijk ook tot een grotere kans op de ziekte van Alzheimer.

In Nederlands onderzoek is een hogere kans op overlijden door eenzaamheid gevonden. Mensen met de hoogste score op eenzaamheid hebben 1,89% meer kans om te overlijden dan degenen die het laagst scoren op eenzaamheid. (Penninx et al., 1997 (#reference_2200) Eenzame ouderen blijken 14% meer kans te hebben op een vroege dood dan de gemiddelde persoon. Daarmee is de kans op vroegtijdig overlijden bij eenzaamheid twee keer zo groot als bij overgewicht. (Bron: onderzoek Professor Cacioppo, Universiteit van Chicago / The Journal of Psychology 2012)

Wie voelen zich eenzaam?

Cijfers op basis van recente lokale GGD-monitoren laten zien dat 38% van de Nederlanders te maken heeft met eenzaamheidsgevoelens. Bij 30% is sprake van matige eenzaamheid, vaak tijdelijk of incidenteel. Bij 8% is sprake van ernstige aanhoudende eenzaamheid.

  • 40% van alle volwassenen is eenzaam.
  • 1 op de 3 65+ in Nederland is eenzaam.
  • Vanaf 70 jaar neemt de eenzaamheid onder ouderen toe.
  • Vanaf 90 jaar en ouder zegt 65% zich eenzaam te voelen en 17% zeer eenzaam.
  • Mannen lijden vaker onder de sociale eenzaamheid.
  • Vrouwen daarentegen onder de emotionele eenzaamheid.
  • Meer dan een miljoen mensen in Nederland voelt zich sterk eenzaam.
  • Bijna 1/3 van de mensen in Nederland is wel eens eenzaam.

Bron: Coalitie Erbij

  • Er zijn vrijwel evenveel jongeren als ouderen die zich eenzaam voelen.
  • 1 op de 3 jongeren geeft aan zich eenzaam te voelen.
  • Van de bijna 1400 ondervraagden tussen de 12 en 24 jaar blijkt 33% zich eenzaam te voelen, 22% matig eenzaam en 11% sterk eenzaam.
  • Verlegenheid en bang om te worden afgewezen zijn weerhouden de jongeren ervan om een gesprek te beginnen en iets leuks voor te stellen om met een ander te doen.
  • 8 op de 10 jongeren (79%) zou meer echte face-to-face vrienden willen hebben.
  • Eenzame jongeren geven aan ongeveer 6 echte vrienden te hebben maar in deze vriendschap de kwaliteit en diepgang te missen.
  • De helft van alle jongeren zou dan ook graag de eenzaamheid willen doorbreken maar weet niet hoe en legt daardoor de oorzaak vaak bij henzelf.

Bron: Onderzoek Een Vandaag, september 2014

Van eenzaam naar achtzaam

Achtzaam wil er alles aan doen om het aantal eenzame personen drastisch terug te dringen. Dit doen we onder andere door dit thema veelvuldig bespreekbaar te maken. Oprechte aandacht voor elkaar is de sleutel: een luisterend oor en regelmatig persoonlijk contact. Ofwel: Achtzaamheid.

Wij willen achtzaamheid weer terug in de samenleving brengen.

Wat Achtzaam betreft is dé manier om eenzaamheid aan te pakken:

  • continue aandacht voor dit thema;
  • bewustwording van hoe belangrijk het is om oprechte aandacht voor elkaar te hebben;
  • mensen in hun waarde laten, ze niet direct aan allerlei activiteiten koppelen, maar zich eerst weer gehoord laten voelen.

Hoe kan je zelf helpen om eenzaamheid aan te pakken?

Je kan zelf al actief meehelpen door onze organisatie te steunen in de vorm van een ‘like’ op onze facebookpagina. Graag verzoeken we je ook om het goede voorbeeld te geven en aandacht te schenken aan mensen om je heen. Niet van iedereen weet je of ze aandacht nodig hebben, maar een vriendelijk woord of een glimlach kan al een groot verschil maken.

 

+100%-