Pesten op het werk heeft meer gevolgen dan menigeen weet

Bij pesten denk je al gauw aan kinderen. Pesten komt echter net zo goed voor in werkomgevingen waar mensen zich onveilig voelen, waar groepen aan hun lot worden overgelaten en waar geen sancties staan op gedrag dat eigenlijk niet door de beugel kan. Pesten komt echter overal en onder alle leeftijden voor. Onder andere op en via Social media, in de klas, op het werk en in verzorgingstehuizen. Stiekem, geniepig en openlijk. De één kan er mee omgaan, de ander niet. Sommigen zijn er gevoeliger voor dan een ander. Eén opmerking van iemand anders kan je hele dag verpesten, zelfs je hele leven beïnvloeden. Vaak is die ander zich er niet eens van bewust hoeveel impact een simpele opmerking op je gevoel heeft. Iets om niet te onderschatten!

Pesten, waar hebben we het dan over?

Pesten is het gedrag waarbij iemand herhaald en gedurende langere tijd door anderen bejegend wordt op manieren die leiden tot fysieke verwonding en/of psychisch lijden. Dit kan variëren van woordgrapjes tot structureel geweld en afpersing. In extreme gevallen kan het leiden tot zelfdoding van het slachtoffer.

De bekendste vormen zijn pesten op school en pesten op de werkvloer. Maar ook daarbuiten kan pesten voorkomen, zoals op straat, op universiteiten en hogescholen, binnen verenigingen, of tussen buurtbewoners. Pesten is structureel en brengt het slachtoffer tot wanhoop. Pesten is een universeel, niet cultuurgebonden verschijnsel. Onderzoek heeft aangetoond in Noord-, Midden- en Zuid-Europa vrijwel evenveel en op dezelfde manieren gepest wordt. Ook in de Verenigde Staten en Japan komt het voor. Pesten kan verbaal, fysiek of elektronisch van aard zijn. De laatste vorm heeft als cyberpesten sinds de intrede van het internet en bedrijfs- en schoolservers een hoge vlucht genomen. (bron Wikipedia)

Pesten op de werkvloer

Pesten op het werk komt dus ook voor en dat hakt er net zo erg in als bij kinderen. Pesten op de werkvloer kan gebeuren op grond van zijn godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat. Ook als de verwachtingen van beide kanten niet overeenkomen, kunnen er vervelende opmerkingen worden gemaakt. Opmerkingen van volwassen mensen, collega’s, maar ook leidinggevenden die een ander misselijk maken van ellende. Pesten kan leiden tot zowel fysieke als psychische klachten, achteruitgang van de kwaliteit van het werk, toename van ziekteverzuim, ontslag en mogelijk tot zelfmoord. Pesten op de werkvloer kan zich op veel manieren uiten.

Je buitengesloten voelen

Door pesten wordt je zelfvertrouwen vaak op alle gebieden ondermijnd en het veroorzaakt zelfs dat je je echt minderwaardig voelt. Ook al zoek je daarna een andere baan, weet niemand van de eerdere situatie, de onzekerheid blijft door het gebeurde vaak voortbestaan. Je krijgt die gebeurtenissen op je vorige werk bijna niet meer uit je hoofd. Er over praten met anderen is lastig. Je bent bang dat het dan nog erger wordt. Want wie kan je nog vertrouwen? Mensen zijn sociale wezens, de meesten van ons houden van voorspelbaarheid en veiligheid, een vertrouwde omgeving. We willen graag allemaal het gevoel hebben nodig te zijn, gewaardeerd en geaccepteerd worden. Als je gepest wordt, is er geen sprake meer van een vertrouwde omgeving.

Pesten heeft nog veel meer gevolgen dan je denkt

Pesten is niet alleen schadelijk voor jou. Het is ook van invloed op iedereen om je heen die het ziet gebeuren en jou kent, je vrienden, familie, collega’s en ook voor je werkgever. Als jij niet goed in je vel zit, functioneer je niet goed in je privé en in je werk. Als je het te ver laat komen, krijg je mogelijk ernstige gezondheidsklachten. Gevoelens van er alleen voor te staan, er niet bij te horen, je buitengesloten voelen en eenzaamheid steken dan vaak de kop op.

Wat is een gevoel van eenzaamheid precies?

‘Eenzaamheid is het fysiek ervaren tekort aan patronen van verbinding met andere mensen’ (Eenzaamheid Informatie Centrum door Jeannette Rijks).

* Fysiek, want het is meetbaar in de hersenen – bij eenzaamheid wordt door de zielenpijn hetzelfde hersengebied geactiveerd als bij fysieke pijn
* Ervaren tekort, vergelijkbaar met honger of dorst
* Patronen, want alleen vaste patronen geven betekenis
* Verbondenheid is een basisbehoefte
* Het gaat om verbondenheid met mensen, niet met dingen of dieren.

Waarom ontstaat het gevoel van eenzaamheid als je je buitengesloten voelt?

We hebben allemaal positieve aandacht, acceptatie en (gewenste) aanraking nodig. Het zijn onze basisbehoeften. Mogen zijn wie we zijn. Onvervulde behoeften zorgen voor negatieve gevoelens.

Er bestaat nóóit een goede reden om te pesten. Iemand wordt vaak gepest, omdat hij/zij anders is dan anderen. Anders zijn is echter niet slecht, het maakt je juist uniek. Wat de reden voor het pesten ook is, blijf altijd je zelf! Probeer jezelf niet te veranderen om zo het pesten te voorkomen. Wees trots op wie je bent en straal dit uit naar iedereen om je heen.

Wat doet eenzaamheid met je?

Eenzaamheid belemmert je in drie belangrijke opzichten:

• Sociaal functioneren (inschatten van je eigen gedrag en dat van anderen)
• Denken (cognitief en creatief denken)
• Gebrek aan beloning in het gezelschap van anderen

Allemaal feiten waardoor je zowel privé als op je werk niet goed meer kunt functioneren.

Je vermogen om positief te denken, je gedrag aan te passen, op een andere manier waar te nemen, levert problemen op in je dagelijkse leven. Het heeft een negatieve invloed op het nemen van eigen initiatieven en op je inzicht in je eigen situatie. Kortom, gevoelens van (langdurige) eenzaamheid doen heel wat met je.

Ellendige ervaring

Niet iedereen die gepest wordt gaat eraan onderdoor. Hoewel het pesten natuurlijk altijd een ellendige ervaring blijft, zijn er mensen die er minder door geraakt lijken te zijn dan anderen. Juist het niet kunnen delen van ervaringen met vertrouwelingen, precies dat wat je kunt omschrijven als eenzaamheid, maakt dat pesten een verwoestende invloed kan hebben op iemands leven (bron: Jeannette Rijks).

Begeleiding bij eenzaamheid

Het is heel belangrijk te kunnen praten over je problemen met iemand die je vertrouwt, of het lef te hebben om hulp in te roepen als je dat nodig hebt. Heb je last van gevoelens van (langdurige) eenzaamheid en wil je hulp om daar vanaf te komen? Er zijn meerdere mogelijkheden om de stap te zetten naar een nieuw leven. In Nederland is er een groeiend aantal Specialisten Eenzaamheid die je kunnen begeleiden, in een groep of individueel. Ook is er een onlinecursus die je kunt volgen. Je vindt alle informatie over eenzaamheid en de mogelijkheden via deze link.

Tip!

Pesten is ongewenst gedrag, altijd! Pesten is gedrag dat niet door de beugel kan, nooit! Dus meld pestgedrag dan ook altijd. Bijvoorbeeld aan de leidinggevende, een vertrouwenspersoon, een lid van de ondernemingsraad, de vakbond, de bedrijfsarts of de klachtencommissie. Er is onder andere heel veel informatie te vinden op de website van het Arbo portaal: https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/pesten/

Marijke Coert

Marijke Coert is Individueel- / Verandercoach en heeft zich gespecialiseerd in deskundige hulp bij eenzaamheid bij Faktor5, Jeannette Rijks.

“Door slimme verbanden te leggen, ontstaat er een beweging die bewust wordt van hoe we gezamenlijk kunnen bouwen aan een achtzame samenleving. Wij gooien de steen in de vijver en zetten daarmee  anderen aan om met ons de eenzaamheid aan te pakken.”

Fleur van den Horn

Logo Slider

+100%-